Jaarverslag 2025

Bestuur OSGER: V.l.n.r.: Kees Broekhof, Saskia Baatenburg de Jong, Heiko Tjalsma, 

Kristin Vossen, Hanneke de Ridder en Frank Brunnekreeft.

2. Verslag Open Monumentendag 12, 13 en 14 september 2025

2.1   Open Monumentenweekend Oegstgeest 2025

De Stichting Osger organiseerde in 2025 voor de vijftiende keer de Open Monumentendagen in Oegstgeest. Een jubileumjaar dus en daarom heeft Osger een uitgebreider programmaboekje laten verschijnen dan gebruikelijk.  

Het (Europees vastgestelde) thema voor 2025 was Erfgoed en Architectuur, gebouwd om te blijven. Voor de uitwerking van dit thema is ervoor gekozen om de gevarieerde architectuur van Oegstgeest per wijk onder de loep te nemen en daarvan de specifieke hoogtepunten te beschrijven. Er is naar gestreefd om deze laatste ook zo veel mogelijk open te stellen voor bezoek tijdens de Open Monumenten Dagen. Deze openstellingen konden alleen tot stand komen door de enthousiaste medewerking en inzet van de eigenaars en bewoners van de betrokken panden.

Het weekend werd geopend op vrijdagavond 12 september met het enthousiaste optreden van het Jeugdsymfonieorkest Rijnstreek o.l.v. Mark Tempelaars in het Groene Kerkje.Zowel het optreden van het Juniorenorkest, voor de pauze, als van het Symfonieorkest na de pauze werd door het publiek zeer positief ontvangen.

In totaal zijn op zaterdag 13 en zondag 14 september dertien verschillende panden, op één van beide dagen en soms op beide dagen, opengesteld geweest. Dat kon variëren van Kasteel Oud-Poelgeest tot woonhuizen (het Rietveldhuis) of het 

Rietveldhuis op de Hofdijck

Gemeentehuis of de Bunker aan de Kwaaklaan. In totaal zijn er ruim 1400 bezoekers geteld die bij elkaar circa 1660 bezoeken hebben afgelegd. De grootste publiekstrekker was zonder meer de aan de Kwaaklaan gelegen Bunker. Velen namen van de gelegenheid gebruik om een kijkje te nemen in dit in 1959 tijdens de Koude Oorlog geconstrueerde 'oer-brutalistische' gebouw. Oorspronkelijk een militair communicatiecentrum, is deze bunker, enigszins ontmanteld, in 2011 verkocht aan ‘Fresch Projectontwikkeling’ die er een wijnopslag van wil maken. 

File voor de Bunker

Andere goed bezochte locaties waren de tuin van de Buitenplaats Rhijngeest aan de Rhijngeesterstraatweg, de tot woonhuis verbouwde Bollenschuur aan de Rijnsburgerweg, Kasteel Oud-Poelgeest en de Groene Kerk.

Op een aantal locaties vonden activiteiten plaats. Zo trad in de raadzaal van het Gemeentehuis op zaterdag het koor B-Sharp Musical & More op. Een speciale gebeurtenis in dezelfde raadzaal was later op de dag de première van de film Verborgen Wereld. Erfgoed onder het maaiveld in Nieuw-Rhijngeest waarin de archeologische vondsten van de Merovingen in Oegstgeest centraal staan. In het Cultuurhuis de Paulus was zaterdagmiddag de lezing Wat brengt een rondje rond Cultuurhuis de Paulus? te beluisteren over de bewoningsgeschiedenis van de directe omgeving van de Paulus. In de Groene Kerk waren lezingen rond het thema Architectonisch erfgoed.

Als speciale activiteit moet het optreden op zondagochtend van de Blue Friends Jazz Band genoemd worden. Dit koffie jazz-concert vond plaats vóór het Koetshuis van Oud-Poelgeest. In de Bunker werden op beide dagen presentaties gegeven door Annelies van Koningsveld over de geschiedenis van dit gebouw. In Huis Schoutenburg / Theaterhuis Amalia werden op zaterdag korte pianorecitals gegeven. Ook op zaterdag werd in het Dorpscentrum een Verklaring van het kerkraam in het Dorpscentrum gegeven. En tussendoor was een filmvertoning over de bouw van het Rijnlands Lyceum in de jaren zestig te zien.

In het dubbeldikke boekje (oplage 3000) zijn, naast aandacht voor alle opengestelde panden, de verschillende wijken van Oegstgeest apart beschreven waarbij de focus lag op de vaak uiteenlopende architectuur en bouwgeschiedenis in deze wijken. Ook is een fietstocht langs de verschillende wijken opgenomen die door de Historische Vereniging Oegstgeest HISVO gemaakt is. Als nieuw element zijn in dit boekje een aantal puzzels opgenomen, gerelateerd aan een specifieke wijk van Oegstgeest. Tenslotte moeten onze gewaardeerde sponsors genoemd worden die de uitgave van dit boekje mede mogelijk maakten.  

2.2   Opening / pers en publiciteit / contacten

De officiële opening van de Open Monumenten Dagen 2025 op 26 augustus vond plaats in het Gemeentehuis, zoals altijd in samenwerking met HISVO.  De voorzitter van Stichting Osger, Hanneke de Ridder, reikte  het eerste exemplaar van het programmaboekje uit aan de wethouder van Kunst, Cultuur en Erfgoed Kees Oudendijk. Na afloop hiervan hield de geograaf Ton Heijdra een lezing over De ontwikkeling van Nederlandse tuindorpen en -steden. Hij ging daarbij ook kort in op de opzet van de Oegstgeester wijk Buitenlust als voorbeeld van een tuindorp. Daarnaast noemde hij vele latere projecten van volkshuisvesting in Nederland die ook gebaseerd zijn op de uitgangspunten van de tuinstadbeweging.

Op verschillende momenten wordt het Open Monumentenweekend onder de aandacht van bewoners gebracht via Facebook, Instagram en artikelen in de Oegstgeester Courant. Het programmaboekje is binnen Oegstgeest in ruime mate gratis verspreid.

Daarnaast is de website www.openmonumentendagoegstgeest.nl voor de Open Monumenten Dagen geactiveerd en zeer regelmatig bekeken. Het programma, impressies en last minute wijzigingen in het programma zijn te vinden op onze website.

Het bestuur onderhoudt contacten met de gemeente Oegstgeest (wethouder Kunst, Cultuur en Erfgoed, beleidsmedewerker Welzijn en Cultuur), HISVO, Platform Kunst, Cultuur & Erfgoed KCE, Dorpsmarketing, Stichting Erfgoed Oud-Poelgeest, Stichting Nederland Monumentenland (VriendenLoterij Open Monumentendag) en comités in de omliggende gemeenten. 

2.3   Concluderend

Het Osger bestuur kijkt terug op een geslaagd Open Monumenten Weekend. Al hielp het weer niet altijd mee, er was sprake van veel belangstelling voor de diverse activiteiten, concerten en locaties.

  3. Vooruitblik naar 2026

De Open Monumenten Dagen van 2026 vinden plaats op (11,) 12 en 13 september aanstaande en hebben als thema ‘Veerkrachtig erfgoed: in tijden van onzekerheid’. Volgens het landelijk comité kunnen we in dit thema niet alleen de risico’s die monumenten bedreigen aandacht geven, maar zeker ook de kansen om de monumenten sterker, relevanter en toekomstbestendig te maken. Ook de monumenten die in de afgelopen tijd behouden zijn gebleven, kunnen op de Open Monumenten Dagen onder de aandacht worden gebracht.